Categorie archief: Hoofdartikel

Figaro-pastoraat

De afgelopen jaren heeft de Nederlandse Kerk in Londen een bijzondere predikant gehad. Joost Röselaers wist een klassieke invulling van het predikantschap – met aandacht voor de mensen in de gemeente, goede diensten en liefhebberij voor de klassieke kerkdienst –te combineren met het inslaan van nieuwe wegen. De predikant die zijn klanten vooral ziet in de kerk, op catechisatie en op huisbezoek thuis, zal weinig nieuwe mensen meer trekken. Zo’n predikant verwaarloost het naar buiten tredende karakter van de kerk. De apostelen trokken er al op uit om op onorthodoxe manier nieuwe mensen te werven. Paulus paste zich aan zijn publiek aan, en was voor de Joden een Jood en voor de Grieken een Griek. De rede op de Areopagus is een mooi staaltje: je citeert bekende auteurs van je doelgroep (‘zoals sommigen van uw dichters al zeggen’). Je bent daar waar de mensen zijn. Daar breng je je boodschap.

Zo heeft Joost de Nederlandse Kerk een gezicht gegeven buiten het eigen wereldje. Iedereen die Nederlands spreekt in Londen en omgeving en ook maar enigszins geïnteresseerd is (of te maken valt) in existentiële vragen, is je doelgroep. Joost had gesprekken met mensen op sociale media, op recepties, lunches en andere activiteiten. Hij sprak met bankiers over hun levensvragen bij een lekkere maaltijd, snel tussen het werk door. Dat is de kerk in 2017. Daar zijn waar mensen zijn, op manieren die aanspreken, met een openheid voor levensvragen, maar ook in verbinding met het grote Verhaal.

In Rotterdam beoefen ik het Figaro-pastoraat. Afgelopen zomer bekroop mij een midlifecrisis-achtige droom. Zou het niet leuk zijn om een open autootje te bezitten? Je moet wat als de vijftig nadert. Ik oriënteerde mij op fraaie, maar betaalbare cabrio’s en ik maakte een proefritje. Totdat ik bij een verblijf in Londen, u begrijpt voor een dienst in Austin Friars, in de straat waar ik logeerde een autootje zag staan dat ik niet thuis kon brengen. Het leek op een Engels sportwagentje uit de jaren vijftig of zestig, maar ik kende het niet. Het autootje stond er de hele week, dus nadat ik er een paar dagen langsgelopen had, toch maar eens op Google gekeken. Een gek retro-autootje uit Japan, alleen voor die markt gemaakt. Vandaar dat het stuur rechts zit en er dus ook in Engeland zoveel rijden. Een lang verhaal kort: ook ik heb nu mijn midlifecrisis wagentje. Wat blijkt: gemeenteleden willen graag meerijden. En al toerend door mooi Rotterdam (moet u ook eens doen) is er alle gelegenheid om over de vragen des levens te spreken. Het is een andere binnenkomer dan anders en gesprekken kunnen zich verdiepen. Nu eens kijken of dit Figaro-pastoraat mogelijkheden biedt voor een aftrek bij de belasting als beroepskosten….

Dr. Tjaard Barnard, remonstrants predikant, Rotterdam
en consulent van de Nederlandse Kerk in Londen

Beslissend

Dit voorjaar werd op de Nederlandse TV de zesdelige BBC-serie War and Peace uit 2016 uitgezonden, die is gebaseerd op Tolstojs reusachtige roman Oorlog en Vrede uit 1869. We zagen mooie mensen in schitterende kleren leven en lijden aan liefde en bedrog en misverstand. En op de gebeurtenissen die hun leven bepalen – Tolstoj schrijft over Rusland tijdens de veldtocht van Napoleon naar Moskou in 1812 – hebben al die vorsten en prinsen en gravinnen al even weinig greep als het gewone voetvolk. Omgekeerd brengt dat voetvolk voor zijn weinig verheffende rol als kanonnenvoer minstens zoveel moed en geestkracht op als de gelauwerde generaals die denken dat zij beslissend zijn.
Nu in onze dagen allesbepalend lijkt te zijn wie president is van de Verenigde Staten of premier van het Verenigd Koninkrijk, spreekt mij die kritische vraag van Tolstoj, of die hoge heren en hun dames echt zo belangrijk zijn als velen, zijzelf incluis, geloven, wel aan.
En ik bedenk hoe in de profetische boeken van Israël zonder veel omhaal de mislukking van het koningschap wordt verteld. Daar is veel in geïnvesteerd. Maar als je zo’n koning nodig hebt om je land te verdedigen, zijn die eerder onderdeel van het probleem dan een oplossing. Want koningen geloven in macht. En vroeg of laat kom je dan iemand tegen die nog machtiger is. Zo eindigt Israëls koningschap in Israëls ballingschap.
Tegenover die mislukte machtspolitiek van de koningen zetten de profeten hun geloof in het recht van de kleinste. Niet alleen als protest tegen het machtsmisbruik van de groten, maar ook en vooral om het zelf onderling in de praktijk te brengen. In dat spoor zien we in het evangelie Jezus de kleinsten in het midden zetten, en het brood dat er is delen totdat er genoeg is voor iedereen.
Dat betekent niet dat de hoge heren en hun dames er helemaal niet toe doen. Zie de nuttige bijrol van keizer Augustus in het kerstevangelie van Lucas. Maar de verhoudingen zijn omgekeerd. De keizer heeft maar een bijrol, het echte leven gaat verder bij dat kind.
Misschien toch de krant met andere ogen lezen?

Ds. Eddy Reefhuis,
emeritus predikant, Amsterdam

De staat van de kerk

De afgelopen vier jaren heb ik mij vol enthousiasme ingezet voor de Nederlandse Kerk/Dutch Church in Londen, en voor de diverse organisaties die de kerk als hun thuis beschouwen. De activiteiten die in de kerk plaatsvinden zijn buitengewoon divers. De kerk is mede daardoor geworden tot de centrale plek van ontmoeting en inspiratie voor veel Nederlanders in Londen, kerkelijk of niet. Wordt hier de kerk van de toekomst vormgegeven? Lees verder De staat van de kerk

Verspijkerd en verzaagd

Onder deze titel presenteerde Het Noordbrabants Museum in ’s Hertogenbosch dit voorjaar een intrigerende tentoonstelling over het hergebruik van heiligenbeelden in de Nederlandse beeldhouwkunst. De gipsen heiligenbeelden die zo lang de kerken en de woningen van de Nederlandse rooms-katholieken hebben gesierd, maar in de afgelopen vijftig jaar in onbruik zijn geraakt en massaal zijn weggedaan, worden vanaf de jaren zestig door kunstenaars naar hun atelier gebracht en onder handen genomen. Wat doen ze er mee? Is het blasfemie of beeldhouwkunst, ramkoers of redding, ergernis of eerbetoon? Lees verder Verspijkerd en verzaagd

Muziek, dat helpt

In Nederland is de Mattheüspassie van Bach buitengewoon populair. Veel oratoriumverenigingen nemen het werk in studie, er is zelfs een mee-zing Mattheüs en in de weken voor Pasen kan men in vele kerken en concertzalen een uitvoering van deze passie meemaken. Het curieuze is dat ondanks de ontkerkelijking en de secularisatie van de samenleving zoveel mensen deze uitvoeringen bezoeken, gelovigen en niet- gelovigen. Je kunt deze muziek van Bach blijkbaar op meerdere manieren beleven: als geloofsverdieping of als een moment van reflectie. Lees verder Muziek, dat helpt

Lent. How did it begin?

Lent is one of the oldest sacred periods in the Christian Calendar. All Christians know it from childhood although their experiences will be different depending on which denomination they belong to. The English word Lent comes from the old Anglo-Saxon ‘lenten’ meaning ‘spring season’ as its Dutch equivalent ‘lente’ still does today. Lent commemorates the forty days which, according to Matthew, Mark and Luke, Jesus spent reflecting and fasting in the desert. In Biblical times, ‘forty days’ was a figure of speech signifying a long time whereas ‘three days’ meant a short time. It’s similar to us saying today ‘see you in five minutes’. Lees verder Lent. How did it begin?

Het enige dat nodig is voor het zegevieren van het kwade is dat goede mensen niets doen

Met het afscheid van Barack Obama als president van de Verenigde Staten wordt ook afscheid genomen van een droom. Wat waren wij hoopvol, toen hij acht jaren geleden aantrad. ‘Yes we can!’, was zijn slogan. Obama hield ons een gedroomde wereld voor. Heeft hij het waargemaakt? Ik denk dat het enigszins is tegengevallen, al zullen we de komende jaren nog regelmatig terugverlangen naar de stijl en de boodschap van Obama. Lees verder Het enige dat nodig is voor het zegevieren van het kwade is dat goede mensen niets doen

What’s the recipe for a Happy Christmas?

i624-xmas-tree-18-11-16We all know the ‘ingredients’ of Christmas; Christmas Day, the Crib, carols, Santa Claus, reindeer, Christmas trees, the list is endless. But where did they all come from? Christmas Day was first celebrated in Rome in 354 AD. The Roman feast of the god Saturn was in December and involved eating, drinking and much jollity. When Christianity became the official religion under the Roman Emperor Constantine, many aspects of the ‘Saturnalia’ were absorbed into the Feast of the Nativity. Lees verder What’s the recipe for a Happy Christmas?