Categoriearchief: Uitgelicht

In Focus: Talitha Frohn

Elke twee maanden wordt voor Kerknieuws iemand geïnterviewd die op de een of andere manier betrokken is bij de Nederlandse Kerk. Deze keer is Talitha Frohn geïnterviewd, zij is de vrouw van onze nieuwe predikant, Bertjan van de Lagemaat. Zij hebben vier kinderen, Thijmen, Mette, Brecht en Lasse.

1. Waar ben je opgegroeid? En wil je iets vertellen over je werk in Nederland?
De eerste jaren van mijn leven heb ik in de Zaanstreek gewoond. De Hollandse molens aan het water en de karakteristieke, groene, houten huisjes zijn een vertrouwd beeld voor mij. Mijn middelbare schooltijd heb ik doorlopen in Amsterdam en van daaruit ben ik naar Groningen gegaan om Godsdienstwetenschappen te studeren. Groningen is een heerlijke stad voor een student. Het heeft veel te bieden en tegelijkertijd heeft het ook een zekere intimiteit. Ik heb er veel leuke mensen leren kennen waarvan ik met veel nog contact heb en met één ervan ben ik zelfs getrouwd! Tijdens mijn studie heb ik mij gespecialiseerd in de geestelijke verzorging. Na mijn studie ben ik als geestelijk verzorger aan het werk gegaan. In de ouderenzorg en in de zorg voor dak-en thuislozen. Ik heb negen jaar als straatpastor gewerkt. Het was mijn taak om dak- en thuislozen ruimte te bieden voor gesprekken over hun leven, over hun hoop en wanhoop, hun verlies en over hun kwetsbare dromen. Een aantal jaren heb ik het werk als straatpastor gecombineerd met mijn werk als geestelijk verzorger in de psychiatrie. Maar inmiddels waren en er ook drie kinderen die ons leven verrijkten en heb ik gekozen voor de psychiatrie. Dat heb ik de laatste jaren met veel enthousiasme gedaan. Ik heb veel mensen voor korte of langere tijd mogen bijstaan in moeizame, verdrietige en eenzame periodes van hun leven. Altijd ben ik met hen op zoek gegaan naar openingen in hun eigen verhaal en in hun eigen duisternis. En altijd heb ik geprobeerd om hen te bekrachtigen in hun strijd of zoektocht met en in het leven.

2. Kom je uit een kerkelijk gezin? Hoe zou je jouw geloof of levensovertuiging beschrijven?
Ik kom niet uit een kerkelijk gezin maar wel uit een gezin waar altijd aandacht was voor verschillende geloofsopvattingen, levenswijsheid en levensovertuiging. Dat ik Godsdienstwetenschap ging studeren had alles te maken met mijn fascinatie voor de manier waarop mensen betekenis geven aan hun leven en hierin zoekende zijn. In de loop van de jaren heb ik veel vieringen gedaan met daklozen en met cliënten in de psychiatrie. Deze vieringen hadden altijd een open christelijk karakter. Ik voel mij vrij om te werken met verhalen uit verschillende tradities en te putten uit de rijkdom aan oude en nieuwe verhalen. En dat zegt ook iets over mijn levensovertuiging. Ik heb een open houding ten aanzien van het christelijk geloof en omarm of laaf mij aan wat mij ontroert of inspireert. Maar ik word niet gehinderd door dogma’s.

3. Wat zijn je eerste indrukken van leven en wonen in Engeland?
Ik ben er heel open ingestapt deze zomer. Eigenlijk niet heel veel anders dan wij eerder hebben gedaan in Ten Boer en Beetsterzwaag. Ons motto is altijd: we doen overal aan mee en dan zien we wel. Dat brengt ons altijd op leuke en verrassende plekken en we ontmoeten veel verschillende mensen. Tijdens mijn studie heb ik veel gedaan met participerende observatie en die onderzoeksmethodiek komt nu goed van pas. Door daar waar je aanwezig bent al je zintuigen in te zetten, leer je veel over de plek waar je bent, de mensen die je daar ontmoet, hoe deze mensen met elkaar verbonden zijn en wat zij belangrijk vinden. Voorlopig ben ik nog aan het ontdekken en geniet ik van de vele nieuwe ervaringen en ontmoetingen.

4. Kunnen de kinderen al wennen aan hun nieuwe omgeving?
Onze kinderen vind ik stuk voor stuk erg dapper. Ik heb erg veel bewondering voor hun instelling en veerkracht. De kinderen hadden het erg goed in Beetsterzwaag maar hebben de nieuwe stap altijd omarmt. Ze doen het alle drie heel erg goed op school en ze gaan iedere dag met frisse moed en energie op weg en ze komen altijd enthousiast weer thuis. Ik hoop heel erg voor hen dat zij in de loop van het jaar ook wat meer vrienden zullen krijgen en dat op school steeds zichtbaarder zal worden wie en hoe zij zijn.
Talitha Frohn werd geïnterviewd door Ditte Donnelly

Verwacht het onverwachte

19 medailles
‘Nederland haalt 19 medailles bij de Olympische Spelen in Pyeongchang’, kopte de NOS-site eind oktober. De verwachtingen voor de komende Winterspelen zijn hooggespannen, maar bovendien goed onderbouwd. Een sportdata bureau heeft allerlei berekeningen gemaakt en daar komt uit dat Nederland straks 6 gouden, 9 zilveren en 4 bronzen medailles haalt. Prachtig hoe ze dat allemaal kunnen berekenen tegenwoordig zou je denken. Maar, zo luidde het commentaar van de chef de mission, die berekeningen zeggen niks. Het is tot nog toe nooit gegaan zoals de berekeningen voorspelde.

Liever berekenen dan verwachten
Bijzonder eigenlijk. Sporters en coaches zeggen dat je er niets mee bereikt en toch wordt er veel geld en tijd gestopt in het maken van berekeningen. Niets moet aan het toeval overgelaten worden. En zo gaat het niet alleen in de sport. Verkiezingsprogramma’s, regeerakkoorden en welke plannen dan ook; We moeten ze eerst laten doorrekenen. Ja, soms lijkt het dat we heilig geloven in berekeningen en voorspellingen. Al komen ze zelden uit. De economie houdt zich bijna nooit aan de voorspellingen, peilingen zitten er standaard naast. Als we de berekeningen moesten geloven was Hillary Clinton nu president van de USA en leefden we al anderhalf jaar met de geruststellende gedachte dat de Britten gewoon in de EU zouden blijven. En ook al gebeurt het vaak dat de dingen anders gaan dan we dachten, we zijn toch iedere keer weer van slag als het gebeurt. Wij mensen houden nu eenmaal niet van het onverwachte.

Voorspellende wijzen en een berekenende koning
Is dat nu iets van deze tijd, dat we alle onzekerheid willen uitbannen en proberen weg te redeneren? Volgens mij niet. Ook in het kerstverhaal gebeurt het. Wijzen proberen aan de hand van de sterren de toekomst te voorspellen. Zij worden verrast door een wonderlijke ster, die hen voor een raadsel stelt. Ze moeten achter hun schrijftafels vandaan komen om dit onverwachte fenomeen met eigen ogen te gaan aanschouwen. En dan is er koning Herodes die alles in het werk stelt om mogelijke aanvallen op zijn troon te berekenen en voortijdig te elimineren. Maar wetenschappelijke voorspellingen van wijzen of de berekenende kindermoord van een boze koning kunnen het script van het kerstverhaal niet veranderen.

Kerst is het feest van het onverwachte
Het kerstverhaal laat zien dat je altijd het onverwachte mag verwachten. Gods verhaal met de wereld houdt zich niet aan statistieken. Gods verhaal is het verhaal van een koningskind geboren in een stal. Het is het verhaal van hemelse engelen die eenvoudige herders een groot Gloria toezingen. Kerst laat zien dat je, temidden van alle doemscenario’s die met alle berekeningen onontkoombaar lijken, niet hoeft te wanhopen. Je mag het onverwachte verwachten. Wie daar voor open staat zal onverwacht lichtpunten zien in de donkere nacht. Wie die gave bezit is als de drie wijzen. Zij zagen een licht stralen in de duisternis. In dat licht wens ik u een onverwacht mooi kerstfeest toe!

Ds. Bertjan van de Lagemaat

Theoloog des Vaderlands

Tja daar sta je dan, en hebben ze je net Theoloog des Vaderlands genoemd.

Ik moest denken aan al die keren dat ik buiten de kerk mensen heb gehuwd en uit-gevaren. Ook moest ik denken aan de tragische situaties waar ik in belandde als buitenkerkelijke pastor. En hoe mij soms gevraagd wordt, om in het geval van een overlijden, God niet te noemen. En toch willen mensen dan graag dat ik kom. En dan doe ik tijdens de uitvaart een groot kruis om, om te laten zien: ‘hier ben ik van’, vanuit hier leef en deel ik verder.

Maar ook aan hoe ik, toen ik in Londen woonde en werkte, in een naar binnenge-keerde zoektocht naar geluk, kennismaakte met een orthodoxe priester en hoe mijn leven werd opengebroken. Hoe ik een kader vond om vanuit te leven. En aan de carrièreswitch die daarop volgde.

En dan voelt zo’n titel als een erkenning en een steun in de rug. Ik kreeg veel warmte vanuit mijn omgeving. Bijzonder. Ik besef dat veel mensen nooit of nauwe-lijks erkenning krijgen voor wat ze doen.

Naast alle felicitaties en steun, kwamen de zondag na de zaterdagavond, al de eer-ste mails binnen met verzoeken. En ook de teleurgestelde reacties op social media waarin ik al neergezet werd voordat ik de kans uberhaupt heb gekregen. ‘Zo’n vrij-zinnige, die kunnen alleen maar horziontaal spreken’. Eerlijk gezegd veerde ik daar ook van op: Dat zullen we nog weleens zien, dacht ik bij mijzelf. Een dominee die in een dorp werkt mailde dat hij het jammer vindt dat alleen stadse, elitaire figuren voor dit soort dingen in aanmerking komen. En wij dan, met onze poten in de klei? Ik begrijp heel goed wat hij bedoelt. Ook kreeg ik een heuse haatmail. Een collega schreef mij: ‘behalve lichtopsteker ben je dit jaar ook bliksemafleider’.

Ik heb 10.000 euro gekregen om een oecumenische schrijversdenktank te vormen, breder dan de christelijke traditie alleen. We gaan de gebedsregels uit het Onze Vader uitdiepen om bij te dragen aan een existentiele ruimte en gesprekskader, een heilige ruimte, die wij, zo vermoed ik, in de samenleving missen.

Claartje Kruijff

De Nederlandse Kerk in Londen en de Protestantse Kerk in Nederland

De uitgebreide wereldwijde viering van 500 jaar reformatie nodigt uit om de geschiedenis van het protestantisme, ook in eigen kring, nog eens nader te bestuderen. Bijzonder daarbij is het om te merken dat de geschiedenis van Nederlandse protestantse gemeenschappen allereerst in het buitenland gezocht moet worden. Halverwege de 16e eeuw, toen Nederland nog deel uitmaakte van het Spaanse rijk, begon de reformatie meer en meer wortel te schieten in het Noordelijke deel van de Nederlanden. Lees verder De Nederlandse Kerk in Londen en de Protestantse Kerk in Nederland

Als de zomer verdwijnt…

Een nieuw begin
Dit artikel op de voorpagina van het Kerknieuws is het eerste van mijn hand als nieuwe predikant van de Nederlandse Kerk in Londen. Een nieuw begin. Toen ik daarover nadacht, bedacht ik mij dat we in de kerk eigenlijk heel vaak een nieuw begin vieren. Een nieuw begin markeren we graag, het biedt namelijk ruimte aan een frisse start en een schone lei. Kerst is het feest van een nieuw begin, van de geboorte van het licht midden in de donkere winternacht. Pasen is het feest van een nieuw begin. De Paaszondag als de eerste dag in het licht van de Opgestane. De christelijke hoogfeestdagen gaan dus over een nieuw begin.

Vuurwerk en nieuwjaarsrolletjes
In de nacht van 31 december op 1 januari markeren we in onze Westerse cultuur met grote nieuwjaarsfeesten de start van het nieuwe jaar. Dat gebeurt met vuurwerk. Met de knallen jagen we de boze geesten weg uit het verleden. Die willen we niet mee nemen het nieuwe jaar in. En met de prachtige lichteffecten van het vuurwerk richten we de blik vooruit. In het Noorden van Nederland, in Groningen, Friesland en Drenthe, worden op 1 januari Nieuwjaarsrolletjes gegeten. Opgerolde wafeltjes met slagroom. Het jaar moet zich nog ontrollen, maar met de slagroom hopen we dat er een zoete toekomst voor ons ligt. En dan zijn er uiteraard de goede voornemens. De blik vooruit, niet terugkijken, maar je met goede voornemens richten op de toekomst.

Zoete appeltjes en retrospectie
Waar wij ons nieuwjaarsfeest vieren midden in de winter, vieren de Joden aan het begin van de herfst hun nieuwjaarsfeest – Rosj Hasjana. Het Christelijk nieuwjaar vieren we op het moment dat de dagen weer gaan lengen. Het Joods nieuwjaar vindt plaats wanneer de zomer verdwijnt. Maar er is nog een verschil. Waar bij ons nieuwjaar de blik direct vooruit gaat, begint het Joods nieuwjaar met een periode van retrospectie. Je begint het jaar met terugkijken. Terugkijken op wat er goed en minder goed is gegaan in het afgelopen jaar. Dat wat goed was kun je als oogst meenemen. Om dat te symboliseren worden er zoete appeltjes gegeten. Dat wat niet goed was kan worden afgesloten of goedgemaakt. Daarom wordt deze periode afgesloten met Jom Kippoer, Grote Verzoendag.

Bramleys oogsten
In de weken voorafgaand aan mijn intrede in de Dutch Church, zie ik paralellen met de viering van het Joods Nieuwjaar. Na onze verhuizing eind augustus en het maken van een nieuwe start in Woking, ben ik op het moment van schrijven weer terug in Nederland, om voorafgaand aan mijn werk in de Nederlandse Kerk, nu eerst in Beetsterzwaag het werk af te ronden en op een goede manier afscheid te nemen. Een van de laatste dingen die ik hier zal doen, is het oogsten van de Bramley appels in de Friese pastorietuin. Hopelijk een goede oogst om mee te nemen naar een frisse start in Engeland!

Ds. Bertjan van de Lagemaat

De staat van de kerk

De afgelopen vier jaren heb ik mij vol enthousiasme ingezet voor de Nederlandse Kerk/Dutch Church in Londen, en voor de diverse organisaties die de kerk als hun thuis beschouwen. De activiteiten die in de kerk plaatsvinden zijn buitengewoon divers. De kerk is mede daardoor geworden tot de centrale plek van ontmoeting en inspiratie voor veel Nederlanders in Londen, kerkelijk of niet. Wordt hier de kerk van de toekomst vormgegeven? Lees verder De staat van de kerk

Verspijkerd en verzaagd

Onder deze titel presenteerde Het Noordbrabants Museum in ’s Hertogenbosch dit voorjaar een intrigerende tentoonstelling over het hergebruik van heiligenbeelden in de Nederlandse beeldhouwkunst. De gipsen heiligenbeelden die zo lang de kerken en de woningen van de Nederlandse rooms-katholieken hebben gesierd, maar in de afgelopen vijftig jaar in onbruik zijn geraakt en massaal zijn weggedaan, worden vanaf de jaren zestig door kunstenaars naar hun atelier gebracht en onder handen genomen. Wat doen ze er mee? Is het blasfemie of beeldhouwkunst, ramkoers of redding, ergernis of eerbetoon? Lees verder Verspijkerd en verzaagd

Het enige dat nodig is voor het zegevieren van het kwade is dat goede mensen niets doen

Met het afscheid van Barack Obama als president van de Verenigde Staten wordt ook afscheid genomen van een droom. Wat waren wij hoopvol, toen hij acht jaren geleden aantrad. ‘Yes we can!’, was zijn slogan. Obama hield ons een gedroomde wereld voor. Heeft hij het waargemaakt? Ik denk dat het enigszins is tegengevallen, al zullen we de komende jaren nog regelmatig terugverlangen naar de stijl en de boodschap van Obama. Lees verder Het enige dat nodig is voor het zegevieren van het kwade is dat goede mensen niets doen

Het kind centraal

Het jonge stel was alweer langere tijd dakloos. Laten we hen voor de gelegenheid Jozef en Maria noemen. Ik ontmoette hen in de nachtopvang voor daklozen in Den Haag. Daar sliepen ze allebei, maar niet samen, want mannen en vrouwen slapen gescheiden en kamers voor stellen zijn er niet. Ze waren actief op zoek naar een woning of een kamer, maar zonder vast inkomen kan dat maanden tot jaren duren. En die tijd hadden ze niet, want Maria was zwanger en had nog een paar maanden te gaan. Intussen werd wel duidelijk dat ze niet zomaar in deze situatie terecht gekomen waren. Lees verder Het kind centraal