Categorie archief: Uitgelicht

De staat van de kerk

De afgelopen vier jaren heb ik mij vol enthousiasme ingezet voor de Nederlandse Kerk/Dutch Church in Londen, en voor de diverse organisaties die de kerk als hun thuis beschouwen. De activiteiten die in de kerk plaatsvinden zijn buitengewoon divers. De kerk is mede daardoor geworden tot de centrale plek van ontmoeting en inspiratie voor veel Nederlanders in Londen, kerkelijk of niet. Wordt hier de kerk van de toekomst vormgegeven?

Een Britse visie op het predikantschap
In Londen heb ik alle ruimte gekregen om vorm en inhoud te geven aan deze vernieuwing. Ik liet mij daarbij inspireren door het Britse begrip van het predikantschap. In het Verenigd Koninkrijk is de predikant nog steeds werkzaam in het hart van de samenleving. Hij/zij is er voor iedereen die een beroep op hem/haar doet, kerkelijk of niet. De predikant is kortom een publiek figuur die zich overal laat zien en aanspreken. De Britse context (die ook invloed heeft op de Nederlanders die er wonen) bood mij de kans om er voor de brede Nederlandse gemeenschap in Londen te zijn. Ik liet mij zoveel mogelijk zien bij activiteiten die door verschillende Nederlandse organisaties georganiseerd werden. Er bleek grote waardering te zijn voor deze invulling van mijn rol. Ik werd opgemerkt en steeds vaker uitgenodigd. Blijkbaar heeft de predikant nog een functie te vervullen, ook onder niet-kerkelijken en op plekken die je niet direct zou koppelen aan een kerk of predikant. Op al de plekken waar ik kwam sprak ik met honderden mensen. En niet zelden maakte ik een vervolgafspraak met iemand om in alle rust door te praten. Ik rekende uit dat ik met ruim driehonderd ‘buitenkerkelijken’ de afgelopen jaren afspraken heb gemaakt. Deze gesprekken toonden mij de relevantie en het belang van de functie van de predikant. Het zijn namelijk gesprekken die je niet met een psycholoog of coach voert, maar ook niet met een vriend. De vertrouwelijkheid is heel belangrijk, en de kwetsbaarheid die getoond mag worden. En het viel mij op hoezeer men ook behoefte heeft aan duiding, en aan richting geven. En dat men het haast van mij verwacht dat ik een bijbels verhaal tijdens het gesprek inbreng, juist ter duiding en als richting gevend. Deze mensen zie ik af en toe terug bij een activiteit die ik organiseer, een gespreksgroep, en minder vaak bij een kerkdienst. En het blijft trouwens vaak bij een paar gesprekken, al blijven we met elkaar in contact via mail en social media.

Een balans
Het is tijd voor een balans, na vier jaren. Hoe ziet de gemeenschap rondom Austin Friars er nu uit? De kerk is een plek waar iedereen zich welkom voelt, op zondag en door de week. Er is geen controle of dwang. Is het te open geworden, en te weinig gemeenschapsvormend? Sommigen hebben deze zorg geuit. Ik ben in ieder geval bemoedigd door mijn ervaringen in Londen. Ik heb ervaren dat er wel degelijk nog een opdracht en een taak voor de kerken is. En het heeft mij ervan overtuigd dat er juist nu een plek nodig is in het hart van de samenleving waar men elkaar ontmoet en inspireert. Ik ben buitengewoon dankbaar dat ik mij hiervoor heb mogen inzetten de afgelopen vier jaren, en dank de kerkenraad en u allen voor de vrijheid en het vertrouwen dat ik heb mogen ervaren!

Ds. Joost Röselaers

In Focus: Rosalie Kuyvenhoven

Elke twee maanden wordt voor Kerknieuws iemand geïnterviewd die op de een of andere manier betrokken is bij de Nederlandse Kerk. Deze keer is Rosalie Kuyvenhoven geïnterviewd. Zij is celebrant en consultant, en inhoudelijk coördinator van onze kinderkerk.

1.Waar kom je vandaan? Hoe was het gezin waarin je bent grootgebracht? Hoe ben je in Londen terecht gekomen?
‘De wereld is vol poëzie.’ Als er iets is dat ik in mijn opvoeding heb meegekregen, dan is het een besef dat de wereld vol betekenis is. Kunst, muziek, literatuur en geloof waren elementen in mijn jeugd die me tot op de dag van vandaag inspireren.
Ik ben geboren in Kampen en bracht mijn kleutertijd door in Sellingen, waar mijn vader zijn eerste gemeente had als predikant. Op mijn zesde verhuisden we naar Enschede waar ik verder opgroeide. Ik ben de oudste van vijf kinderen.
Van jongs af aan ben ik geïnteresseerd geweest in wat mensen drijft in hun leven. Wat inspireert hen en wat geeft hen kracht?
Ik studeerde theologie met specialismen in Oude Testament en Liturgiek. Sterke verhalen en de kracht van verbeelding. Ik genoot van de intellectuele uitdaging, maar wilde mijn vleugels wijder uitslaan. Ik vond een baan als consultant. In die rol begeleidde ik ruim tien jaar organisaties in veranderingsprocessen. Ook hier blijken inspirerende verhalen en aandacht voor wat mensen drijft cruciaal. Ik was daarnaast theologisch begeleider en pianist in de Keizersgrachtkerk. In 2005 trouwde ik met Ron, en we kregen twee kinderen: Lena en Chiem.
Ron en ik droomden altijd van wonen en werken in het buitenland. In 2013 kwam onze kans en vertrokken we met ons gezin naar Londen. We hebben het hier enorm naar onze zin. Ik geniet van de diversiteit van culturen, de creatieve hubs, de culturele mogelijkheden, de parken en bossen, en het gemeenschapsgevoel in de buurt waar we wonen.

2.Hoe kwam je terecht bij de Nederlandse Kerk?
De Nederlandse Kerk biedt een vertrouwde omgeving om spiritueel gevoed te worden. Ik ben betrokken bij de kinderkerk en bereid met anderen een maandelijks programma voor waarin kinderen leren, spelen, knutselen en elkaar ontmoeten rondom bijbelse verhalen en thema’s.
Ik heb in Londen een mooie verbinding gevonden tussen mijn theologische en adviserende interesses. Ik werk sinds 2016 als celebrant en help mensen ritueel vorm te geven aan de momenten in het leven die een mysterie zijn: geboorte, liefde, dood. Waar woorden tekort schieten bieden rituelen een ruimte om ervaringen en emoties te doorleven. Ik begin bij het verhaal van mensen zelf. Soms bevat dit religieuze elementen, soms niet. Wel valt me op dat mensen in het algemeen hopen op een liefdevolle kracht die hen overstijgt.

3.Is er toekomst voor de kerk?
De kerk heeft een kostbare traditie aan prachtige verhalen en rituelen en ik denk zeker dat er een toekomst voor haar is weggelegd. Als plek om tot rust te komen in een wereld die druk en veeleisend is, plek van ontmoeting, een plek die oproept het verschil te maken, en een plek waar creativiteit en verbeelding gevierd worden.

Rosalie Kuyvenhoven werd geïnterviewd door Joost Rӧselaers

Verspijkerd en verzaagd

Onder deze titel presenteerde Het Noordbrabants Museum in ’s Hertogenbosch dit voorjaar een intrigerende tentoonstelling over het hergebruik van heiligenbeelden in de Nederlandse beeldhouwkunst. De gipsen heiligenbeelden die zo lang de kerken en de woningen van de Nederlandse rooms-katholieken hebben gesierd, maar in de afgelopen vijftig jaar in onbruik zijn geraakt en massaal zijn weggedaan, worden vanaf de jaren zestig door kunstenaars naar hun atelier gebracht en onder handen genomen. Wat doen ze er mee? Is het blasfemie of beeldhouwkunst, ramkoers of redding, ergernis of eerbetoon?

Onder de vele bijdragen aan de tentoonstelling neemt de Bosschenaar Jacques Frenken een exemplarische plaats in. Tot dan toe een bekende glazenier die gere-geld in opdracht van de kerk had gewerkt, neemt hij afgedankte heiligenbeelden mee naar zijn atelier. Daar worden zij verzaagd, doorboord, beplakt, geassembleerd. Zo creëert hij met de restanten van de neogotiek, de erfenis van de katholieke emanci-patie, een nieuwe beeldtaal met pop art-achtige elementen. Hij wordt erom be-schimpt, van blasfemie beschuldigd. Hij pareert: ‘Ik wist veel te goed wat die beelden betekenden. Als ik ze in brokken zaagde en de stukken tot nieuwe beelden rang-schikte, ontstond er vanzelf ook een andere betekenis. Zo bewerkte ik een Piëta (Ma-ria met de dode Jezus op haar schoot) met 365 spijkers. De smarten van Maria, alle dagen van het jaar dat zij de toekomst van haar Kind voorvoelt, dat soort vroom ge-praat – het werd ineens weer zichtbaar.’ Frenken heeft daarmee een diepere laag in de gipsen beelden aangeboord, een laag die katholieken in de jaren zestig, ortho-doxen en modernen, niet meer opmerkten.

De huidige bisschop van Den Bosch, dr. Gerard de Korte, reageert kenmerkend voor onze tijd: ‘Kunst mag heilzame verwarring stichten. Mensen mogen worden uitge-daagd. Sommige gelovigen zullen geschokt zijn door al die spijkers in de Piëta van Jacques Frenken. Maar je kunt ook zeggen met Blaise Pascal: Christus lijdt tot aan het eind van de wereld, in alle anderen. Christus wordt opnieuw gekruisigd in de slachtoffers van onze dagen. Het gaat erom hoe je naar de dingen kijkt.’

Ds. Hans Uytenbogaardt,
met dank aan de schrijvers van de catalogus

Het enige dat nodig is voor het zegevieren van het kwade is dat goede mensen niets doen

Met het afscheid van Barack Obama als president van de Verenigde Staten wordt ook afscheid genomen van een droom. Wat waren wij hoopvol, toen hij acht jaren geleden aantrad. ‘Yes we can!’, was zijn slogan. Obama hield ons een gedroomde wereld voor. Heeft hij het waargemaakt? Ik denk dat het enigszins is tegengevallen, al zullen we de komende jaren nog regelmatig terugverlangen naar de stijl en de boodschap van Obama. Lees verder Het enige dat nodig is voor het zegevieren van het kwade is dat goede mensen niets doen

Het kind centraal

Het jonge stel was alweer langere tijd dakloos. Laten we hen voor de gelegenheid Jozef en Maria noemen. Ik ontmoette hen in de nachtopvang voor daklozen in Den Haag. Daar sliepen ze allebei, maar niet samen, want mannen en vrouwen slapen gescheiden en kamers voor stellen zijn er niet. Ze waren actief op zoek naar een woning of een kamer, maar zonder vast inkomen kan dat maanden tot jaren duren. En die tijd hadden ze niet, want Maria was zwanger en had nog een paar maanden te gaan. Intussen werd wel duidelijk dat ze niet zomaar in deze situatie terecht gekomen waren. Lees verder Het kind centraal

Een tweede Brexit

20160728_euro_vlagDaags na het Brexit referendum werd ik gebeld door NRC Handelsblad met de vraag hoe de Nederlandse gemeenschap in Londen had gereageerd op de uitslag. Ik vertelde over het gevoel van onzekerheid dat bij velen heerste. Maar, voegde ik er met enig cynisme aan toe: ‘oorlog en onzekerheid zijn goed voor de kerk’. Dat bleek inderdaad het geval te zijn: de diensten na het Brexit bleken bovengemiddeld goed bezocht te worden. Daarnaast werd ik door mensen met verschillende achtergronden benaderd voor een gesprek. Lees verder Een tweede Brexit

Het image in de theologie

I564 Mattias Smalbrugge 17.03.16Image, dat is zo’n toverwoord dat we in onze tijd graag gebruiken. Mensen en bedrijven bouwen aan hun image, want beeldvorming, daar varen wij op, daar bouwen we op. Kijk naar de verkiezingen in Amerika, ze lijken voor een goed deel opgebouwd uit framing en image. Het gaat niet om werkelijke meningen, gedachten en overtuigingen, maar om de beeldvorming die ik van mijzelf kan creëren. Beeldvorming die soms zonder inhoud lijkt. Lees verder Het image in de theologie

Is de geest uit Europa?

‘Nu Pinksteren nog.’
‘Hoe bedoel je?’
‘Dat weet ik niet, dat zeg ik elk jaar.’

13ae4f208f3a79fe9fd16de57cca8026Dit dialoogje in de rubriek ‘Terzijde’ van Vrij Nederland zal voor velen herkenbaar zijn. Pinksteren is, naast Kerst en Pasen, het derde grote feest van het Christendom maar het is het minst bekende van de drie. Voor veel mensen is Pinksteren zelfs een vaag feest. Want met Pinksteren wordt alles onduidelijk. God heeft dan ineens geen lichaam meer (zoals met Kerst of Pasen het geval is), maar God is een geest. En dan kan God dus overal en nergens zijn. Lees verder Is de geest uit Europa?

Equal marriage is the next stage in the church’s continual reformation


Copyright The Guardian 14-01-2016

Thursday 14 Janury 2016 , two members of the Church of England, John and John – one of them an Egyptologist, one a care home manager – got married in a church in the heart of the City of London. They entered a civil partnership some years ago but, in accordance with the state’s silly rules, weren’t allowed to mention God on that occasion. Instead of religious music (which is banned) they opted for Cole Porter. But this time it was different. “Praise, my soul, the King of heaven” we sang. And the service itself was couched in the familiar language of classic Anglicanism: “It is very meet, right and our bounden duty” etc. It was a privilege to be invited to take communion with them both. Lees verder Equal marriage is the next stage in the church’s continual reformation