De Nederlandse Kerk in Londen en de Protestantse Kerk in Nederland

De Nederlandse Kerk in Londen en de Protestantse Kerk in Nederland

De uitgebreide wereldwijde viering van 500 jaar reformatie nodigt uit om de geschiedenis van het protestantisme, ook in eigen kring, nog eens nader te bestuderen. Bijzonder daarbij is het om te merken dat de geschiedenis van Nederlandse protestantse gemeenschappen allereerst in het buitenland gezocht moet worden. Halverwege de 16e eeuw, toen Nederland nog deel uitmaakte van het Spaanse rijk, begon de reformatie meer en meer wortel te schieten in het Noordelijke deel van de Nederlanden. In het tweede deel van de 16e eeuw werd dat een belangrijke bron van verzet tegen de Spaanse overheersing en voor de onafhankelijkheid van de republiek. Ruim daarvoor waren er echter al Nederlandse protestanten gevlucht naar Engeland. Waar zij zich door Karel V veroordeeld wisten als ketters, vonden zij in Engeland ruimte. Koning Edward VI verschaften hen bij koninklijk charter de grondslag om in eigen taal en volgens eigen liturgie erediensten te houden in het kerkgebouw dat nog altijd Austin Friars heet (voormalige Augustijner kloosterkerk).

De Nederlandse Kerk in Londen heeft de zelfstandige positie altijd behouden. Zij dateert van voor het ontstaan van de Nederlandse Hervormde Kerk, van voor het conflict tussen Arminius en Gomarus en het ontstaan van de Remonstrantse Broederschap, van voor een nog veel verdere versplintering van het protestantse kerklandschap in Nederland. Tot op heden heeft de Nederlandse Kerk in Londen haar zelfstandige positie behouden. Zij heeft daarmee ook het vermogen om kerkgrenzen te overstijgen en te relativeren. Predikanten die in Nederland tot verschillende kerkgenootschappen behoren, wisselen elkaar af op de Londense voorgangerslijst. ‘Oorsprong en toekomst’, denk ik dan soms. Aan de verdeeldheid vooraf en voorbij.

Intussen zijn de banden tussen Austin Friars en, onder meer, de Protestantse Kerk in Nederland, warm en hartelijk. Kerkenraad en predikant maken gebruik van enkele regelingen en voorzieningen van de Protestantse Kerk, voorgangers weten zich welkom op de Nederlandse kansels. Het verheugt mij zeer dat de nieuwe predikant, Bertjan van de Lagemaat, afkomstig is uit de Protestantse Kerk in Nederland. Ik wens de Dutch Church in London en ds. Bertjan van de Lagemaat Gods zegen toe over de door hen aangegane verbintenis.

Ds. Karin van den Broeke, preses van de synode van de Protestantse Kerk in Nederland