‘Decent and ordinary’

I585 Dr. Janneke Stegeman 20.07.16Op de terugweg van een conferentie over indecent theology in Winchester – straks meer over wat voor theologie dat is – maakten mijn reisgenoten en ik bij het pompstation een praatje. De medewerker, geen Brit van geboorte, vroeg of we het goed hadden gehad. Dat beaamden wij zeer, het deed hem glimmen van trots. Hij vertelde over zijn twee banen en de 700 pond die hij maandelijks aan belastingen afdraagt. Hij vertelde ook over latent racisme dat sinds de Brexit naar de oppervlakte is gekomen.
Nigel Farage noemde Brexit een overwinning voor ‘decent, ordinary people.’ Een interessante typering. Over wie heeft Farage het? De pompbediende leek mij eigenlijk een schoolvoorbeeld van gewoon en betamelijk. Die vraag sprak ook uit zijn verhaal: ben ik dan geen goede Britse burger?
De decent-indecent tegenstelling heeft diepe wortels. Hoe kon het dat het Britse Rijk zich gerechtigd voelde grote delen van de wereld te koloniseren? Omdat ‘zij’ niet beschaaft, of decent, waren, en de Britten wel. Ze mochten daarom onderworpen worden, en hun land en lichamen uitgebuit.
Indecent theology brengt lichamen ter sprake als theologisch relevant. Heeft dat hiermee te maken? Ja, het gaat om de vraag hoe je een ideologische constructie ontwerpt waarin het ene lichaam meer waard is dan het ander. Theologie heeft lichamen niet alleen veronachtzaamd, maar ook bijgedragen aan het idee dat een wit, mannelijk (heterosexueel) lichaam de norm is.
Het lijkt een paradox dat het voormalige Britse wereldrijk dat zo enthousiast delen van de wereld onder haar vlag bracht zich nu zo angstig toont voor diezelfde buitenwereld. Ik vrees dat de koloniale houding in de Britse, maar ook de Nederlandse, onderbuik nog steeds aanwezig is: zij zijn niet beschaafd, niet decent, niet zoals ‘wij’, en daarom onberekenbaar en gevaarlijk. Werk aan de winkel dus, voor indecent theologen, en die niet aan Boris Johnson c.s. willen overlaten wiens lichamen van waarde zijn.

Dr. Janneke Stegeman
Theoloog bij de Nieuwe Liefde (Amsterdam) en
Theoloog van het jaar 2016