Elites, wat is er tegen

Tjaard Barnard
Tjaard Barnard

Onder deze titel schreef remonstrantse predikant en hoogleraar L.J. van Holk vlak voor zijn dood nog een boek.
Ik moest eraan denken, naar aanleiding van de reacties op een artikel van de journalist Willem Pekelder in Trouw, waarin mijn Rotterdamse collega Christiane Berkvens-Stevelinck en ik werden geïnterviewd. En laat ik het maar toegeven. Het is een zeer elitair stukje geworden. Over hoogopgeleide gemeenteleden en predikanten. Over grote namen die nu eenmaal in de van oudsher bontjassenkerk van de Rotterdamse remonstranten waren te vinden. De journalist sprak met ons vanuit een bepaald perspectief. En wij hebben het niet tegengesproken. Maar is dat erg?
Natuurlijk is de Kerk van Christus er voor iedereen. Voor arm en rijk, man en vrouw, homo en hetero. Tegelijkertijd is het ook zo, dat voor elke menselijke organisatie (en kerkgenootschappen zijn dat in de praktijk ook!) alle wetten van de sociologie gelden. Of je het leuk vindt of niet, mensen bevinden zich bijna altijd in groepen met een zelfde achtergrond, opleiding en mogelijkheid. Kijkt u uw adresboekje maar na.
Remonstranten in Rotterdam zijn – en dat is door de geschiedenis bepaald – nu eenmaal wat hoger opgeleid dan gemiddeld. De preken worden daarop ingesteld. Een ingewikkelde, filosofische gedachte wordt gewaardeerd. Het is verstandig om daar rekening mee te houden. Maar als je dat doet, zul je ook zien, dat er een soort selectie plaatsvindt onder de nieuwe mensen die al dan niet blijven hangen.
Het kerkelijke leven is net als op zovele terreinen des levens een markt die verdeeld is. Sommige mensen kopen hun kleren bij de Bijenkorf, anderen gaan naar C&A. Als Primark zich gaat richten op de doelgroep van de Bijenkorf gaat het niet lukken. Zo geloof ik er zeer in, dat je je moet richten op een markt waar je goed in bent.
Ik geef toe: het is ongebruikelijk om dat in kerkelijke kringen openlijk te zeggen. Ik wil het niet doen, omdat die markt beter of heiliger is. Verre van dat. Maar als ik me richt op de groep die ik begrijp, kan iemand anders dat doen met een groep die ik niet begrijp. Een voorbeeld tenslotte. Een paar jaar geleden verscheen de Torrie van Mattie: een bewerking van de Bijbel in straattaal. (Zoek even op Youtube, dan hoort u wat ik bedoel!). Ik zou dat werkelijk niet kunnen. Dus ik doe mijn werk in mijn kleine hoekje in de hoop dat anderen het elders doen.
En laten we eerlijk zijn: juist die elites hebben als ik Jezus goed begrepen heb, het Evangelie zo nodig. Denk aan de rijke jongeling. Werk genoeg dus!

Tjaard Barnard
Consulent Nederlandse Kerk Londen
Predikant Remonstrantse Gemeente Rotterdam