Lichtdragers

De zomer is voorbij, de bladeren vallen en het wordt weer vroeger donker. Nog heel even en tijdens het avondeten moet het licht weer aan. In huize van de Lagemaat – Frohn is het een moment dat we koesteren en markeren. In de lente genieten we van de eerste keer buiten eten in mei, maar in oktober is het fijn om met elkaar om tafel te kruipen, terwijl het buiten donker wordt. De kaarsen op tafel gaan aan en een pompoenschotel of een pan met een lekkere stampot komt op tafel. Gezellig!

Lichtfeesten
Als het donker wordt, zijn wij mensen op zoek naar licht en dat hoeft geen overweldigend licht te zijn. Het gaat niet om de schijnwerper, maar om het lichtpuntje. Als in de herfst de nachten lengen, worden in alle wereldreligies lichtfeesten gevierd. De Hindu’s vieren Divali, de Joden Chanoeka en in onze Christelijke traditie is Kerst natuurlijk het lichtfeest bij uitstek, maar ook Sint Maarten met zijn lampionnen behoort tot de lichtfeesten.

Sint Maarten
Eigenlijk is Sint Maarten nog helemaal niet zo lang een lichtfeest. Het feest rond de sterfdag van de Heilige Maarten van Tours draait om het verhaal van deze Romeinse soldaat die aan de poort van Amièns halt houdt om een arme bedelaar de helft van zijn mantel te schenken. Daarom is het door de eeuwen heen vooral een feest geweest waarbij aalmoezen werden uitgedeeld aan de armen en met grote feestmaaltijden werd gedeeld in de oogst. Het was vroeger meer een oogstfeest dan een lichtfeest. Pas de laatste twee eeuwen is daar het gebruik van de lampionnen bij gekomen. Waar komen die lichtjes dan vandaan?

Lichtdrager
Er zijn verschillende theorieën om de lampionnenoptocht met Sint Maarten te verklaren. In het Romeins Missaal staat voor 11 november de evangelielezing uit Lukas 11:33 op het rooster: ‘Niemand steekt een lamp aan en zet die in de kelder of onder de korenmaat, maar op de standaard, opdat wie binnentreden het licht zien’. De lampionnen zouden daarbij horen. Volgens anderen zijn de lichtjes geadopteerd van het gebruik om met allerzielen kaarsjes voor de overledenen te ontsteken en weer een ander verhaal vertelt dat de kinderen met hun lampionnen hun licht laten schijnen op de heiligen omdat die met hun handelen het beeld van Christus doen oplichten.

Licht op het kleine
Ik zou dat laatste eigenlijk willen omdraaien. Wat ik mooi vind in het verhaal van Sint Maarten, is dat die grote strijdbare man, die Romeinse soldaat te paard, niet doordendert door de poort, maar laat zien dat je stil kunt staan bij het kleine en daar aandacht voor mag hebben. Hij heeft daarmee niet alleen de bedelaar warmte en licht gebracht, maar ik vermoed dat de ontmoeting aan de poort later voor Maarten zelf ook een lichtpuntje voor onderweg is gebleven. Ik heb in het pastoraat vaak gesproken met , inmiddels bejaarde mannen die vroeger als soldaat hebben gediend. Vaak spraken zij met mij over oorlog. Maar opvallend genoeg, hoorde ik van hen meestal verhalen over kleine gebeurtenissen. De uitnodiging voor een maaltijd bij mensen thuis, de liefde en aandacht waarmee een volstrekte vreemdeling een wond verzorgde, het vriendelijke gebaar van iemand die eigenlijk een vijand was. Dat was hen bijgebleven. Het zijn de lichtpuntjes die hen door een donkere periode van hun leven hebben heen geholpen.

Het is daarom goed dat op 11 november kinderen door de straten gaan met lampionnen. Als lichtjes die ons wijzen op de kleine lichtpuntjes die in het donker te vinden zijn. Tenminste, als je er oog voor hebt net als Sint Maarten.

Ds. Bertjan van de Lagemaat

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten