Tagarchief: uitgelicht

De Nederlandse Kerk in Londen en de Protestantse Kerk in Nederland

De Nederlandse Kerk in Londen en de Protestantse Kerk in Nederland

De uitgebreide wereldwijde viering van 500 jaar reformatie nodigt uit om de geschiedenis van het protestantisme, ook in eigen kring, nog eens nader te bestuderen. Bijzonder daarbij is het om te merken dat de geschiedenis van Nederlandse protestantse gemeenschappen allereerst in het buitenland gezocht moet worden. Halverwege de 16e eeuw, toen Nederland nog deel uitmaakte van het Spaanse rijk, begon de reformatie meer en meer wortel te schieten in het Noordelijke deel van de Nederlanden. In het tweede deel van de 16e eeuw werd dat een belangrijke bron van verzet tegen de Spaanse overheersing en voor de onafhankelijkheid van de republiek. Ruim daarvoor waren er echter al Nederlandse protestanten gevlucht naar Engeland. Waar zij zich door Karel V veroordeeld wisten als ketters, vonden zij in Engeland ruimte. Koning Edward VI verschaften hen bij koninklijk charter de grondslag om in eigen taal en volgens eigen liturgie erediensten te houden in het kerkgebouw dat nog altijd Austin Friars heet (voormalige Augustijner kloosterkerk).

De Nederlandse Kerk in Londen heeft de zelfstandige positie altijd behouden. Zij dateert van voor het ontstaan van de Nederlandse Hervormde Kerk, van voor het conflict tussen Arminius en Gomarus en het ontstaan van de Remonstrantse Broederschap, van voor een nog veel verdere versplintering van het protestantse kerklandschap in Nederland. Tot op heden heeft de Nederlandse Kerk in Londen haar zelfstandige positie behouden. Zij heeft daarmee ook het vermogen om kerkgrenzen te overstijgen en te relativeren. Predikanten die in Nederland tot verschillende kerkgenootschappen behoren, wisselen elkaar af op de Londense voorgangerslijst. ‘Oorsprong en toekomst’, denk ik dan soms. Aan de verdeeldheid vooraf en voorbij.

Intussen zijn de banden tussen Austin Friars en, onder meer, de Protestantse Kerk in Nederland, warm en hartelijk. Kerkenraad en predikant maken gebruik van enkele regelingen en voorzieningen van de Protestantse Kerk, voorgangers weten zich welkom op de Nederlandse kansels. Het verheugt mij zeer dat de nieuwe predikant, Bertjan van de Lagemaat, afkomstig is uit de Protestantse Kerk in Nederland. Ik wens de Dutch Church in London en ds. Bertjan van de Lagemaat Gods zegen toe over de door hen aangegane verbintenis.

Ds. Karin van den Broeke, preses van de synode van de Protestantse Kerk in Nederland

Als de zomer verdwijnt…

Een nieuw begin
Dit artikel op de voorpagina van het Kerknieuws is het eerste van mijn hand als nieuwe predikant van de Nederlandse Kerk in Londen. Een nieuw begin. Toen ik daarover nadacht, bedacht ik mij dat we in de kerk eigenlijk heel vaak een nieuw begin vieren. Een nieuw begin markeren we graag, het biedt namelijk ruimte aan een frisse start en een schone lei. Kerst is het feest van een nieuw begin, van de geboorte van het licht midden in de donkere winternacht. Pasen is het feest van een nieuw begin. De Paaszondag als de eerste dag in het licht van de Opgestane. De christelijke hoogfeestdagen gaan dus over een nieuw begin.

Vuurwerk en nieuwjaarsrolletjes
In de nacht van 31 december op 1 januari markeren we in onze Westerse cultuur met grote nieuwjaarsfeesten de start van het nieuwe jaar. Dat gebeurt met vuurwerk. Met de knallen jagen we de boze geesten weg uit het verleden. Die willen we niet mee nemen het nieuwe jaar in. En met de prachtige lichteffecten van het vuurwerk richten we de blik vooruit. In het Noorden van Nederland, in Groningen, Friesland en Drenthe, worden op 1 januari Nieuwjaarsrolletjes gegeten. Opgerolde wafeltjes met slagroom. Het jaar moet zich nog ontrollen, maar met de slagroom hopen we dat er een zoete toekomst voor ons ligt. En dan zijn er uiteraard de goede voornemens. De blik vooruit, niet terugkijken, maar je met goede voornemens richten op de toekomst.

Zoete appeltjes en retrospectie
Waar wij ons nieuwjaarsfeest vieren midden in de winter, vieren de Joden aan het begin van de herfst hun nieuwjaarsfeest – Rosj Hasjana. Het Christelijk nieuwjaar vieren we op het moment dat de dagen weer gaan lengen. Het Joods nieuwjaar vindt plaats wanneer de zomer verdwijnt. Maar er is nog een verschil. Waar bij ons nieuwjaar de blik direct vooruit gaat, begint het Joods nieuwjaar met een periode van retrospectie. Je begint het jaar met terugkijken. Terugkijken op wat er goed en minder goed is gegaan in het afgelopen jaar. Dat wat goed was kun je als oogst meenemen. Om dat te symboliseren worden er zoete appeltjes gegeten. Dat wat niet goed was kan worden afgesloten of goedgemaakt. Daarom wordt deze periode afgesloten met Jom Kippoer, Grote Verzoendag.

Bramleys oogsten
In de weken voorafgaand aan mijn intrede in de Dutch Church, zie ik paralellen met de viering van het Joods Nieuwjaar. Na onze verhuizing eind augustus en het maken van een nieuwe start in Woking, ben ik op het moment van schrijven weer terug in Nederland, om voorafgaand aan mijn werk in de Nederlandse Kerk, nu eerst in Beetsterzwaag het werk af te ronden en op een goede manier afscheid te nemen. Een van de laatste dingen die ik hier zal doen, is het oogsten van de Bramley appels in de Friese pastorietuin. Hopelijk een goede oogst om mee te nemen naar een frisse start in Engeland!

Ds. Bertjan van de Lagemaat