Vluchtelingencrisis?

Geesje Werkman is projectmanager binnenlands diaconaat Projectmedewerker vluchtelingen;Het was in 2007, toen ik voor het eerst met de neus op de feiten werd gedrukt: elke dag vluchtelingen die dood aanspoelden op de stranden van Europa. Een theatergroep, gekleed in witte gewaden, toonden het in Volterra en in de Raad van Europa. Elke dag doden op het strand. Nieuwsrubrieken in Nederland waren niet geïnteresseerd, dit gebeurde dagelijks en had daarom geen nieuwswaarde. Ik kaartte het onderwerp aan bij politieke partijen en besprak het met Europese collega’s, die net als ik hevig verontwaardigd waren over het gebrek aan politiek engagement op dit onderwerp.
Het geluid van kerken drong niet door. Tijdens een conferentie in 2011 sprak een Italiaanse collega over wat er gebeurde op Lampedusa, over de talrijke omgekomen, naamloze vluchtelingen. Pater Jan Heuft, witte Pater in Algiers, toonde ons beelden van dode vluchtelingen in de woestijn. Ze waren terug gestuurd en omgekomen van dorst. Elias Bierdel, van Borderline Europe, toonde ons foto’s van hekken tussen rijke en armere landen, om te voorkomen dat mensen grenzen zouden passeren. En beelden van niet zeewaardige bootjes, met veel te veel vluchtelingen erin.
Inmiddels was er een lijst met meer dan 12.000 slachtoffers die omgekomen waren op zee, op weg naar Europa. Maar lang niet ieder werd geteld. Een statement ging uit, een schrijven naar de politiek. Het ging immers om veel meer slachtoffers dan er waren bij de aanslag op de Twin Towers. Toen al vroegen we als kerk om veilige toegang tot Europa zodat vluchtelingen niet overgelaten worden aan mensensmokkelaars, niet op gammele bootjes hoeven te stappen. Ook vroegen we, als Europa een militaire interventie onderneemt, direct een oplossing te bedenken en geld te reserveren voor de vluchtelingenstroom die dit op gang brengt.
Het was alsof we tegen dovemans oren spraken, alleen binnen kerken was er de afgelopen jaren aandacht voor het verschrikkelijke leed dat zich aan onze grenzen afspeelt. Tot een paar verschrikkelijke rampen met heel veel slachtoffers zich voordeden. Dit had genoeg nieuwswaarde voor de omroepen. We zagen beelden van de grote groepen vluchtelingen uit Syrië, Afghanistan, Noord-Irak en Eritrea. Meestal vluchtelingen uit gebieden waar militaire interventies plaatsvonden. Inmiddels is de lijst met getelde slachtoffers al 17.000 namen lang. Nu wordt er gesproken over een vluchtelingencrisis, maar ik, en veel collega’s in kerken in Europa evenzo, voel me als profeet die steeds weer naar de koning gaat om te zeggen dat het zo niet goed zal komen.
De echte crisis bevindt zich onder onze bestuurders, die dovemans oren hadden en hebben en die nu ook niet zoeken naar oplossingen voor mensen, maar hoe ze het probleem kwijt raken. Het probleem is voor hen de aantallen vluchtelingen. In de Bijbel staat: ‘Ik was vreemdeling en gij hebt mij gehuisvest’. Maar in Europa heet het op veel plaatsen ‘U bent vreemdeling, en wij willen u niet’. Aan kerken de taak om steeds weer de overheid een spiegel voor te houden, elke overheid heeft er recht op, dat de kerk een tegenover van de overheid durft te zijn.

Geesje Werkman
Projectmanager Kerk in Actie