Waar ben je kerk voor?

20150517__104547Op een zondag ochtend in april druppelden iets na elf uur een dertigtal jongeren de kerk in. Zij behoorden tot een talentenprogramma binnen D66 (een sociaal liberale politieke partij) en zij waren in Londen om de verkiezingscampagne van dichtbij mee te maken. De geschiedenis en de activiteiten van de Nederlandse Kerk hadden hun aandacht getrokken en vormden de aanleiding voor hun bezoek aan de kerk. Hun aanwezigheid verraste mij. D66 staat niet bepaald bekend als een partij die zich met religie bezighoudt. De aanwezige leden waren inderdaad niet betrokken bij een kerk, en hadden meestal ook geen kerkelijke achtergrond. Zij stonden er volstrekt onbevangen tegenover. Na afloop van de dienst ging ik met ze in gesprek over de Nederlandse Kerk in het bijzonder, en kerk en geloof in het algemeen. Wat is de (maatschappelijke) relevantie van een geloofsgemeenschap, en van geloven? In gesprek met hen kwam ik tot vier argumenten.

De kerk als ontmoetingsplaats
Ik vestigde allereerst de aandacht op de kerk als ontmoetingsplaats. Dit aspect treft mij met name tijdens het koffie drinken na de diensten in de Nederlandse Kerk. In het algemeen is de kerk één van de weinige plekken in de samenleving waar je mensen kunt tegenkomen met hele verschillende achtergronden en van alle leeftijden. De kerk kan daardoor een grote bijdrage leveren aan de sociale cohesie en de openheid van de samenleving.

Een plek waar men naar elkaar omziet
De kerk vormt een gemeenschap waar men naar elkaar omziet, in goede en mindere tijden. In de voorbeden worden namen genoemd van mensen waar wij aan denken, en er worden veel bezoeken afgelegd. In tijden van eenzaamheid en van alleen zijn kan het heel troostrijk zijn om bij een gemeente te horen.

Een plek van bezinning
Ten derde is de kerk de plek bij uitstek van bezinning en zingeving. Ik merk dat bijvoorbeeld tijdens de Diners Pensant in de kerk, en bij bepaalde activiteiten van het Dutch Centre. Tijdens het laatste Diner Pensant was advocaat Jan Louis Burggraaf te gast, en sprak hij met een twintigtal deelnemers over de soms spannende relatie tussen werk en moraal. Het was goed om in alle vertrouwen over dergelijke wezenlijke zaken te spreken.

Een basis voor onze waarden
Als vierde noemde ik de waarden die de Bijbelse verhalen mij aanreiken. Aan de hand van de Bijbelse verhalen kunnen wij zin en richting voor ons leven ontdekken. Dat gebeurt in gesprek met onszelf, maar zeker ook in gesprek met anderen. Over bepaalde Bijbelse waarden durf ik te stellen dat zij universeel en eeuwig zijn. Waarden als rechtvaardigheid, vrijheid en verdraagzaamheid. Zij bepalen daarmee ook een samenleving, en kunnen aan de samenleving zin en perspectief bieden.

Het was goed en verhelderend om het gesprek te voeren met mensen die in alle onbevangenheid en openheid willen weten wat de reden is van ons bestaan. Het heeft hen en mij ervan overtuigd dat de samenleving niet zonder een plek van ontmoeting en zingeving kan, waar men naar elkaar omziet, en waar wij met elkaar in gesprek kunnen gaan over wat ons ten diepste beweegt.

Ds. Joost Röselaers