Wij zijn ook gelukzoekers

20150923_refugees_welcomeLaat ik beginnen met een bekentenis: ik heb mij lange tijd enigszins geërgerd aan het romantische beeld dat van vluchtelingen werd gemaakt. Het beeld dat al deze mensen op de vlucht zijn voor oorlog en geweld. Dat beeld klopt uiteraard voor velen. Ik denk bijvoorbeeld aan de vele vluchtelingen die het liefst in hun thuisland zouden willen blijven, en die genoodzaakt zijn om hun thuis te verlaten. Maar dat was niet het hele verhaal. Mij werd verteld dat een groot deel van de vluchtelingen ‘gelukszoekers’ zijn, mensen die op zoek zijn gegaan naar een betere toekomst en meer (financieel) geluk. Daar kwam dikwijls geen onderdrukking aan te pas.

Nederlandse gelukzoekers in London
Deze opvatting heb ik de afgelopen tijd radicaal gewijzigd- met name beïnvloed door de geschiedenis van de Nederlandse Kerk in Londen. Het kan juist heel goed zijn om nieuwkomers geluk toe te wensen- wat de reden van hun vertrek ook geweest moge zijn. Om geluk te zoeken moet je immers dikwijls naar plekken verhuizen die jou meer ruimte en vrijheid bieden dan de thuissituatie.

Om die reden verhuizen Nederlanders al eeuwenlang naar het Verenigd Koninkrijk. Dat begon in 1550, het jaar waarin de Nederlandse Kerk in Londen werd opgericht door Protestantse vluchtelingen. Zij waren op zoek naar een plek waar zij in vrijheid hun geloof konden belijden. In Engeland vonden zij vrijheid. Dankzij deze vluchtelingen maakten de Engelse eilandbewoners kennis met het Protestantisme, en even later ook met bijvoorbeeld het gedachtegoed van de humanist Erasmus, die op uitnodiging van de eerste predikant van de Nederlandse Kerk een tijdlang in Londen verbleef. De invloed van Nederlanders op het culturele en religieuze leven in Londen was vanaf dat moment buitengewoon groot.

Een nieuwe toekomst tegemoet
Hoe anders vergaat het de stroom vluchtelingen die Europa op dit moment probeert te bereiken. De Britse Premier David Cameron sprak over ‘een zwerm’, die de zee oversteekt. Deze vijandige houding verbijstert mij. Ik ben ervan overtuigd dat zij- zoals de vluchtelingen uit de Lage Landen vijf eeuwen geleden- kunnen zorgen voor een culturele, economische en spirituele bloei in Europa, een continent dat steeds meer verdort en dat zo snakt naar een nieuw elan. Het zijn mensen met ambitie, die het lef hebben om hun land van herkomst achter zich te laten, en die om welke reden dan ook een nieuwe toekomst tegemoet gaan.

De mensen die deze kant op komen zijn misschien inderdaad vaak gelukzoekers. Maar ze hebben er buitengewoon veel voor over om dat geluk inderdaad te vinden. Ik zou ervoor willen pleiten om hen de kans te bieden om het geluk te vinden. De geschiedenis van de Nederlandse Kerk in Londen heeft mij getoond hoe waardevol de inbreng kan zijn van vluchtelingen. Ik ben ervan overtuigd dat de huidige groep die aan onze poorten staat kan zorgen voor een economisch, cultureel en spiritueel reveil- dat o zo nodig is in Europa.

Ds. Joost Röselaers