Column: Karin van den Broeke

De NBV21 – een decennialang vertaalproces is afgerond.

Karin van den Broeke

Wat is het toch kostbaar dat we een genootschap hebben dat het mogelijk maakt om zo zorgvuldig mogelijk tot een goede vertaling van de Bijbel te komen. In 2004 verscheen De Nieuwe Bijbelvertaling. Tien jaar werd er gewerkt aan een nieuwe vertaling voor het Nederlands taalgebied. De voornaamste uitgangspunten waren dat deze vertaling ‘brontekstgetrouw’ en ‘doeltaalgericht’ zou zijn.

Het leverde een vertaling op in mooi Nederlands, die recht deed aan het eigen karakter van ieder bijbelboek en aan de verschillende literaire vormen in de grondtekst. Poëzie werd vanaf nu als poëzie weergegeven in het Nederlands. Er was aandacht voor de voorleesbaarheid van teksten. Zinsbouw en woordkeus sloten aan bij het huidige tijdsgewricht.

Reeds bij het verschijnen was echter duidelijk dat er ook kritiek mogelijk was op deze vertaling. Het NBG beloofde binnengekomen reacties te verzamelen en te bestuderen en op termijn met een herziening te komen. Zeventien jaar later is het zover. Sinds 2004 zijn zo’n twintigduizend reacties binnengekomen, gerubriceerd en bestudeerd. Rijp en groen. In de afgelopen drie jaar is een vertaalteam opnieuw helemaal door de vertaling heengegaan. Elk vers is opnieuw getoetst aan de meest recente wetenschappelijke inzichten. Alle reacties zijn gewogen. De uitgangspunten uit 2004 zijn gebleven. Nu er inmiddels een complete vertaling als uitgangspunt lag, was het beter mogelijk om, waar nodig, te letten op concordantie.

Uiteindelijk werden er zo’n twaalfduizend veranderingen doorgevoerd. Voor mij is het boek Ruth een mooi voorbeeld. Bij de overgang van NBG ‘51 naar De Nieuwe Bijbelvertaling 2004 zagen we dat vertalingen met seksestereotyperingen grondig aangepakt waren. In 2004 werd het in de grondtekst gelijke woord als aanduiding voor Ruth en voor Boaz in het geval van Ruth vertaald met ‘bijzonder’ en voor Boaz met ‘belangrijk’, waar dat in 1951 nog ‘deugdzame vrouw’ en ‘vermogende man’ was. Wat in deze vertaling echter nog niet tot zijn recht kwam, is de knipoog die de Bijbelschrijver geeft met zijn gelijkgekozen woord op twee plaatsen: ‘deze twee mensen zijn aan elkaar gewaagd en passen bij elkaar’. In de NBV21 staat nu op beide plaatsen het woord ‘moedig’.

Mooi dat in de Dutch Church deze Bijbelvertaling gebruikt zal gaan worden vanaf de Eerste Advent 2021. Een nieuw kerkelijk jaar wordt er daarmee ingeluid. Daar ben ik, vanuit een dubbelrol op deze plek, blij mee!

Karin van den Broeke

beoogd consulent van Dutch Church/Nederlandse Kerk Londen
bestuursvoorzitter van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten