Tussentijd

Als Pinksteren voorbij is dan komt in de kerk de zomertijd eraan, komkommertijd zou je het kunnen noemen. Maar doe je met de term komkommertijd die zomertijd niet te kort? Ik zou liever spreken van tussentijd. Tussentijd is vaak juist een belangrijke tijd. In een creatief proces is tussentijd essentieel. Zo leerde ik bij het vak homiletiek (preekkunde) dat je bij het schrijven van een preek altijd een ‘schöpferische pause’ een scheppende pauze moet inlassen. Maar tussentijd komen we veel meer tegen. Het Brexitproces lijkt zich momenteel in een tussentijd te bevinden, al vraag ik me af of dat een scheppende pauze betreft? Maar ook in de gang door het leven, maken mensen  tussentijden mee.

Breken met de routine
Tussentijd is een tijd waarin je breekt met de dagelijkse routine. Het zijn woorden van theoloog en uitgever Esther van der Panne. Soms kies je bewust voor zo’n tussentijd, maar het kan je ook overkomen. Soms is het een tijd waarin je wacht, terwijl je niet precies weet waarop. Een periode is afgesloten, maar het is nog niet duidelijk hoe de nieuwe situatie er uit zal zien. Je bent ontslagen, je hebt net je examen gehaald en weet nog niet wat te gaan doen of je bent net met pensioen gegaan – hoe nu verder? Zo’n tussentijd kan eng zijn, want je raakt je houvast kwijt. Het oude bekende is deels weggevallen en wat zal ervoor in de plaats komen? In zo’n periode liggen lastige vragen vaak op de loer en je komt dan al gauw in de verleiding om de tussentijd snel op te vullen met bezigheden, maakt niet uit wat, om die vragen niet te hoeven stellen.

Kloktijd
Tussentijd wordt vaak maar al te gauw gevuld en eigenlijk is dat jammer. Tussentijd biedt juist de mogelijkheid om de tijd anders te beleven, anders dan de ‘kloktijd’. Het kan ook een uitdaging zijn om eens los te komen van de ‘klok’. Als je los bent van de klok, beleef je de tijd anders: meer als een voortdurende stroom. Wie helemaal opgaat in een muziekstuk, gesprek of dagdroom, vergeet de tijd. Duurde het gesprek een halfuur of een uur? Geen idee, je bent losgekomen van de ‘kloktijd’.

Wie een tussentijd niet opvult, maar zich bewust openstelt voor wat er nog niet is, wie durft te wachten – die zou wel eens iets echt nieuws kunnen vinden. Je probeert niet geforceerd het nieuwe te zoeken, maar je aandacht richt zich op het onbekende. De kunstenaar Picasso zei daarover: ‘Ik zoek niet, ik vind’. Vinden was voor hem ‘het volledig nieuwe. Alle wegen zijn open, en wat gevonden wordt, is onbekend.’

Maak tijd voor tussentijd
Voor wie gewend is aan het regime van de klok is het steeds moeilijker de tussentijd te ervaren. Je moet echt je best ervoor doen, het lijkt wel of wachttijd steeds minder wordt geaccepteerd. Natuurlijk: wachten kan afschuwelijk zijn en loodzwaar als je wacht op een operatie, op de uitslag van een medisch onderzoek of op zorg die je nodig hebt. Die periode moet zo kort mogelijk duren. Maar wat als je op iets moois wacht, als je je op iets verheugt? Kees van Kooten beschrijft hoe hij met weemoed terugdenkt aan de tijd dat je je rolletje met vakantiefoto’s wegbracht en dan een paar dagen moest wachten tot de afdrukken klaar waren. Nu zie je de foto die je gemaakt hebt een seconde later op het beeldscherm van je camera of telefoon. En even later kunnen al je vrienden, waar ook ter wereld, de foto zien en erop reageren.

We leven in een tijd van direct resultaat zien, meteen antwoord krijgen, meteen je behoefte kunnen bevredigen. Juist dan is het belangrijk ruimte te maken voor de tussentijd, want ook dat hoort bij het ritme van de tijd.

Ds. Bertjan van de Lagemaat

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten